Beslenme ·

Menopoz döneminde kilo değişimi: Tek besinden çok beslenmenin bütünü incelendi

38.283 kadının verilerini inceleyen araştırmada, menopozdan önceki ve sonraki yıllarda beslenme alışkanlıkları ile kilo değişimi karşılaştırıldı. Sebze, meyve, baklagil, tam tahıl ve kuruyemişlere daha çok; kırmızı ve işlenmiş ete, patates kızartmasına ve tuza daha az yer veren beslenme düzenleri, daha az kilo artışıyla ilişkili bulundu. Ancak bu gözlemsel araştırma, belirli bir diyetin kilo almayı kesin olarak önlediğini göstermiyor.

VitalHaber · Güncelleme: 28.10.2026

Sağlık ve bilim iletişimi: Prof. Dr. Gürkan Özkoç, FACS

Dengeli bir öğün hazırlayan yetişkinin elleri — yapay zekâ ile üretilmiş temsili görsel.
Temsili görsel · Yapay zekâ; gerçek hasta, araştırma veya tedavi sonucu görüntüsü değildir.

Haberin ayrıntıları

Menopoz döneminde kilo değişimini anlamak için yalnızca tek tek yiyecekler değil, kişinin zaman içinde nasıl beslendiği de araştırılıyor. Bu çalışmada, ABD’deki Hemşire Sağlığı Çalışması II’ye katılan 38.283 kadının menopozdan yaklaşık altı yıl önce başlayan ve altı yıl sonrasına uzanan verileri değerlendirildi.

Araştırmacılar, kadınların beslenme anketlerindeki yanıtlarını farklı beslenme yaklaşımlarına göre puanladı. Başka bir deyişle, katılımcıların günlük yiyecek seçimlerinin bu yaklaşımlara ne kadar uyduğunu hesapladı. Bu puanlar, kadınların bildirdiği kilo değişimleri ve takip sırasında obezite gelişmesiyle karşılaştırıldı.

İki yaklaşım özellikle öne çıktı. İlki, beslenme alışkanlıklarının uzun vadede yüksek insülin düzeyiyle ne kadar ilişkili olduğunu gösteren bir puanlamaydı. İnsülin, kan şekerinin düzenlenmesinde görev alan bir hormondur. Puanlama önceki araştırmalarda geliştirilmişti. Bu çalışmada kadınların yemeklerden sonra insülininin ne kadar yükseldiği doğrudan ölçülmedi. Dolayısıyla sonucu yalnızca “kan şekerini daha az yükselten yiyecekler daha iyidir” diye özetlemek doğru olmaz.

Diğer yaklaşım, insan sağlığı ile çevresel sürdürülebilirliği birlikte gözeten “gezegen sağlığı” beslenmesiydi. Bu yaklaşım sebze, meyve, baklagil, tam tahıl ve kuruyemiş gibi bitkisel besinlere ağırlık verirken kırmızı ve işlenmiş etleri sınırlar. Araştırmada bu yaklaşıma daha yakın beslenen kadınlarda obezite gelişme olasılığı daha düşüktü.

Kadınlara belirli bir diyet uygulanmadı ve katılımcılar diyet gruplarına rastgele ayrılmadı. Araştırma, mevcut alışkanlıklar ile sonuçlar arasındaki ilişkileri inceledi. Bu nedenle bulgular, tek bir diyetin herkes için üstün olduğu veya kişiye kilo kaybı sağlayacağı anlamına gelmiyor.

Araştırma tarihi: 2026-05-20 · Haber: 20.10.2026

Ne bulundu?

Beslenme puanına göre kadınlar beş gruba ayrıldı. Araştırmacılar, beslenmesi uzun vadede yüksek insülin düzeyiyle en az ilişkili olan grupla en fazla ilişkili olan grubu karşılaştırdı. Yıllık kilo artışı ilk grupta ortalama 280 gram daha azdı. Bu, 280 gram kilo verildiği değil, kilo artışının daha yavaş olduğu anlamına geliyor.

Gezegen sağlığı beslenmesine daha fazla uyum da daha az kilo artışı ve daha düşük obezite gelişme olasılığıyla ilişkiliydi. Kilo değişimi ile obezite gelişmesi, araştırmada ayrı ayrı değerlendirilen sonuçlardı.

Ne anlama geliyor?

Bulgular, menopoz döneminde beslenmeyi tek bir “iyi” veya “kötü” yiyecek üzerinden değil, günlük seçimlerin bütünü üzerinden değerlendirmeye dikkat çekiyor. Ne kadar yendiğinin yanında, hangi besinlere ağırlık verildiği de önem taşıyabilir. Bu sonuç, kalori miktarının önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. Beslenme düzeni kişinin sağlık durumu, gereksinimleri ve sürdürebileceği alışkanlıklarla birlikte ele alınmalı.

Sınırlamalar

Bu gözlemsel çalışma neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz. Beslenme ve kilo bilgileri katılımcıların bildirimlerine dayandığı için ölçüm hataları olabilir. Beslenmeyle birlikte değişen diğer yaşam alışkanlıklarının etkisi tamamen ayrılamaz. Katılımcıların çoğunun beyaz ve sağlık çalışanı olması, sonuçların tüm kadınlara aynı şekilde genellenmesini sınırlar.

Kaynaklar ve inceleme düzeyi

Özgün makale (DOI) · İncelenen kaynak 1 · Beslenme puanının yöntem makalesi

Gözlemsel araştırma; özgün makalenin ve beslenme puanının yöntem makalesinin tam metni kontrol edildi.

Son kaynak kontrolü: 27.10.2026.

Editoryal ayrıntı eklendi: 21.10.2026

Bu haberi takip edin

Editöre geri bildirim

Yalnız editör görür; herkese açık yorum değildir. Kişisel sağlık bilgisi yazmayın.

Geri bildirim için giriş yap

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Araştırma sonuçları, çalışma koşulları ve sınırlamalarıyla değerlendirilmelidir.